ΙΣΤΟΡΙΑ: ΕΝΟΤΗΤΑ 2, Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Χρονολόγιο

1775 Έναρξη της αμερικανικής επανάστασης
1776 Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας
1781 Τελική νίκη των Αμερικανών
1783 Αναγνώριση της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ (συνθήκη των Βερσαλλιών)
1787 Θέσπιση του Συντάγματος των ΗΠΑ
1789 Εκλογή του Τ. Ουάσινγκτον ως πρώτου Προέδρου των ΗΠΑ

Βασικές γνώσεις

No taxation without voting: καμιά φορολόγηση χωρίς δικαίωμα ψήφου

Η Βόρειος Αμερική θα αρχίσει κατά το 17ο αιώνα να αποικίζεται από τους ευρωπαίους, κυρίως τους Άγγλους. Πουριτανοί και κουακέροι (ακραίοι προτεστάντες) που διώκονταν από την εκκλησία της Αγγλίας, έμποροι και τυχοδιώκτες που αναζητούν νέες πηγές πλουτισμού, φυλακισμένοι που μεταφέρονται στη Νέα Γη θα αποτελέσουν τον κύριο όγκο των μαζών που θα αποικίσουν την περιοχή. Σταδιακά θα δημιουργηθούν 13 αποικίες στα ανατολικά παράλια των σημερινών ΗΠΑ. Όλες βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο της Αγγλίας που φορολογεί τους αποίκους χωρίς να τους εξασφαλίζει το δικαίωμα να έχουν λόγο στο ύψος και στην αξιοποίηση της φορολογίας (“no taxation without voting”, θα είναι ένα από τα βασικά συνθήματα των Αμερικάνων). Η εκμεταλλευτική συμπεριφορά της Αγγλίας θα κορυφωθεί στα χρόνια του Άγγλου βασιλιά Γεωργίου του Γ΄, ο οποίος αγνοεί όχι μόνο την οργή των αποίκων αλλά και το ότι στο μεταξύ έχουν αρχίσει να αναπτύσσουν τη δική τους (αμερικανική) εθνική συνείδηση. Η αφορμή της σύγκρουσης θα δοθεί όταν Αμερικανοί (μεταμφιεσμένοι σε Ινδιάνους) θα ρίξουν στη θάλασσα του λιμανιού της Βοστόνης φορτία με τσάι διαμαρτυρόμενοι για την υψηλή φορολόγησή του. Αργότερα, όταν η αγγλική κυβέρνηση θα συλλάβει στο Λέξινγκτον δύο ηγέτες της αμερικανικής αντίδρασης (1775), θα δοθεί το έναυσμα για το ξέσπασμα της επανάστασης. Του πολέμου δηλαδή της ανεξαρτητοποίησης των Αμερικανών από την Αγγλία που λίγο αργότερα θα οδηγήσει στη αμερικανική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας (1776) κι εντέλει, στην αναγνώριση των ΗΠΑ ως ανεξάρτητου κράτους (1783). Mετά την επανάστασή τους, οι Αμερικάνοι θα ιδρύσουν το πρώτο δημοκρατικό κράτος στη νεότερη ιστορία.

Βασικά θέματα της ενότητας και σχεδιαγραμματική παρουσίαση

1 Τι γνωρίζετε για τις πρώτες 13 ευρωπαϊκές αποικίες στη Βόρειο Αμερική;

  • Πληθυσμιακή σύνθεση: Άγγλοι αλλά και Γάλλοι, Γερμανοί, Ολλανδοί, Σουηδοί
  • Βορράς: αγροτικά αλλά και εμπορικά ανεπτυγμένος, 40 χιλ. μαύροι σκλάβοι, μεγάλες πόλεις και σημαντικά πανεπιστήμια (Χάρβαρντ, Πρίνστον, Γέηλ)
  • Νότος: κυρίως αγροτικός (φυτείες καπνού, βαμβακιού, ρυζιού), 300 χιλ. μαύροι σκλάβοι, λίγες πόλεις

2 Ποιος ήταν ο τρόπος με τον οποίο διοικούνταν οι αποικίες -καθεστώς που οδήγησε σταδιακά στην αμερικανική επανάσταση;

  • Οι αποικίες βρίσκονται υπό τον έλεγχο της Αγγλίας (διόριζε τον κυβερνήτη κάθε αποικίας-πολιτείας)
  • Στη συνέλευση των αποίκων μετείχαν μόνο οι πιο πλούσιοι άποικοι
  • Οι άποικοι δεν είχαν αντιπροσώπους (βουλευτές) στο Αγγλικό κοινοβούλιο
  • Η Αγγλία επωφελούνταν από τους φόρους των αποίκων και ασκούσε έλεγχο στο εξωτερικό τους εμπόριο

Ασκούσε έλεγχο στο εξωτερικό τους εμπόριο: με τον όρο “εξωτερικό εμπόριο” αναφερόμαστε στα προϊόντα που πουλάει (εξάγει) μια χώρα σε άλλες χώρες. Οι Άγγλοι ασκούσαν έλεγχο στο εξωτερικό εμπόριο των αμερικανών περιορίζοντας ή απαγορεύοντας το δικαίωμα των αμερικανών να εξάγουν προϊόντα που εξήγαγε η Αγγλία ή άλλες χώρες της βρετανικής κοινοπολιτείας, επιβάλλοντας τελωνιακούς δασμούς (πληρωμές) στα προϊόντα που εξάγονταν από την Αμερική κτλ.

3 Ποιες ήταν οι σημαντικότερες αφορμές της αμερικανικής επανάστασης;

  • Η βαριά φορολόγηση των αποίκων από την Αγγλία μετά τον επταετή πόλεμό της με τη Γαλλία
  • Η άρνηση της Αγγλίας να επιτρέψει στους Αμερικάνους να εκμεταλλευτούν τα νεοκατακτηθέντα εδάφη του Καναδά και της Φλόριντα
  • Η υψηλή φορολογία στο τσάι (που εξήγαγε στην Αμερική η βρετανική εταιρεία Ανατολικών Ινδιών)

4 Τι γνωρίζετε για την αμερικανική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας;

  • Συντάκτες: Τ. Τζέφερσον, Β. Φραγκλίνος
  • Ψηφίζεται στις 4 Ιουλίου 1776 από το Κογκρέσο (κοινοβούλιο) της Φιλαδέλφειας
  • Απηχεί τις ιδέες του διαφωτισμού για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την έλλογη διακυβέρνηση που διαδόθηκαν στην Αμερική από διανοουμένους όπως ο Τ. Παίην
  • Εκφράζει τη διαμορφούμενη εθνική συνείδηση των αποίκων και την επιθυμία τους για δημιουργία ανεξάρτητου κράτους

5 Πώς έληξε η αμερικανική επανάσταση και ποια η μορφή του νέου αμερικανικού κράτους;

  • Συνθήκη των Βερσαλλιών (1783): αναγνώριση της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ ως ομοσπονδίας πολιτειών
  • Σύνταγμα των ΗΠΑ: 1787 μέχρι σήμερα
  • Κεντρική κυβέρνηση: οικονομία, άμυνα, εξωτερική πολιτική. Πολιτείες: ρυθμίζουν θέματα τοπικής διοίκησης, παιδείας, δικαιοσύνης και αστυνόμευσης
  • Εκτελεστική εξουσία: Πρόεδρος των ΗΠΑ (εκλέγεται κάθε 4 χρόνια, max 2 θητείες)
  • Νομοθετική εξουσία: Κογκρέσο ⇒ Βουλή των αντιπροσώπων (εκλέγονται από κάθε πολιτεία, αριθμητικά ανάλογοι προς τον πληθυσμό της), ⇒ Γερουσία (2 γερουσιαστές από κάθε πολιτεία)
  • Δικαστική εξουσία: δικαστές (ανεξάρτητοι και εκλεγμένοι)

Απάντηση στη 2η ερώτηση του σχολικού βιβλίου

Ερώτηση: Να αναζητήσετε επιδράσεις των πολιτικών θέσεων του Μοντεσκιέ (βλέπε ενότητα 1) στον τρόπο πολιτειακής οργάνωσης των ΗΠΑ.

Απάντηση: Η θεωρία του Μοντεσκιέ για τη διάκριση των εξουσιών επηρέασε καθοριστικά το πολίτευμα των ΗΠΑ. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, η εξουσία πρέπει να χωρίζεται σε τρία χωριστά μέρη (εξουσίες) που ασκούνται από διακριτά όργανα ώστε να αποφεύγεται η κατάχρηση της εξουσίας και η παραβίαση των δικαιωμάτων των πολιτών από την κυβέρνηση. Έτσι, με βάση το σύνταγμα των ΗΠΑ (1787), η εκτελεστική εξουσία ασκείται από τον Πρόεδρο της δημοκρατίας (και τους υπουργούς του) ο οποίος έχει δικαίωμα ανάδειξης στο αξίωμα αυτό μόνο για δύο το πολύ θητείες. Η νομοθετική εξουσία ασκείται από το Κογκρέσο, το οποίο υποδιαιρείται σε δύο σώματα: στη Βουλή των αντιπροσώπων -στην οποία εκλέγονται από κάθε πολιτεία αντιπρόσωποι αριθμητικά ανάλογοι με τον πληθυσμός της- και στη Γερουσία -στην οποία μετέχουν δύο γερουσιαστές από κάθε πολιτεία. Τέλος, η δικαστική εξουσία ασκείται από ανεξάρτητους και αιρετούς δικαστές.

Πινακοθήκη εικόνων

img1_6
Οι 13 πρώτες ευρωπαϊκές αποικίες στα ανατολικά παράλια των (σημερινών) ΗΠΑ
George-3
Ο βασιλιάς της Αγγλίας στα χρόνια της αμερικανικής επανάστασης
Boston_Tea_Party_Currier_colored
Αμερικανοί μεταμφιεσμένοι σε Ινδιάνους ρίχνουν το τσάι στη θάλασσα στο λιμάνι της Βοστώνης
04-July-02
Οι Βενιαμίν Φραγκλίνος (αριστερά) και Τόμας Τζέφερσον (δεξιά) συντάσσουν τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας
wash_2
Τζωρτζ Ουάσινγκτον, ο πρώτος Πρόεδρος των ΗΠΑ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s